Mato bilan birgalikda baholash
Yelimli qotirma — issiqlik va bosim yordamida mato yuzasiga biriktiriladigan qoplamali qotirma turidir. Bu ta’rif detalning faqat tashqi ko‘rinishini emas, balki kiyim ichidagi vazifasini ham izohlaydi. Moslik belgilangan model, material va qo‘llash usuli asosida baholanishi kerak.
Qotirma asosiy matodan mustaqil tanlanmaydi. Matoning tola tarkibi, yuza sezgirligi, cho‘zilish yo‘nalishi va mahsulotda qo‘llanadigan qism qarorning bir qismidir. Ayniqsa yelimli qo‘llashda harorat, vaqt va bosim avval kichik bo‘lakda sinovdan o‘tkazilishi kerak; tashqi ko‘rinish bilan birga tutumi ham nazorat qilinadi. “Yelimli qotirma nima?” savoli alohida baholanadi.
Qo‘llash bo‘yicha qarorlar
Sinov namunasi sovigandan keyin yuza, chetlar, tutum va yopishish birgalikda tekshiriladi. Pufakchalar, qotish, rang o‘zgarishi yoki ajralish kuzatilsa, faqat harorat oshirilmaydi; qotirma-mato mosligi va qo‘llash sharoitlari boshidan baholanadi. Seriyali bichishdan oldin tasdiqlangan sinov namuna sifatida saqlanadi. Yelimli qotirma uchun mezon namunadan oldin belgilanadi.
Yelimli qotirma bo‘yicha to‘g‘ri qaror qabul qilish uchun mahsulotning old va yon ko‘rinishi birgalikda tekshiriladi. Faqat bitta rakursda yaxshi ko‘ringan detal harakatda yoki tikilgandan keyin istalmagan o‘tish hosil qilishi mumkin. Nazorat qaydlarida foydalanilgan namunaning materiali va qo‘llash yo‘nalishi aniq ko‘rsatilishi kerak.
Sinov va nazorat
“Yelimli qotirma nima?” savoliga to‘g‘ri javobni qo‘llanadigan modelni ko‘rmasdan bitta mahsulot nomi bilan berib bo‘lmaydi. Dastlabki baholashda foydalanish sohasi va kutilgan ko‘rinish tavsiflanadi; so‘ng mos variant haqiqiy mato va andoza ustida taqqoslanadi. Shunday qilib, seriyali ishlab chiqarish qarori taxminga emas, tasdiqlangan detalga asoslanadi.
Tasdiqlangan detalning faqat fotosuratini saqlash yetarli emas. Yelimli qotirma uchun fizik namuna, mahsulot tavsifi va tegishli o‘lchovlar birga saqlansa, keyingi ishlab chiqarish aniqroq davom etadi. Namuna ustida keyinchalik tuzatish kiritilgan bo‘lsa, uning ishlab chiqarish etaloniga qayd etilgani ham tekshirilishi kerak.
Yelimli qotirma bo‘yicha o‘tkazilgan sinov natijasi qisqa va o‘lchab bo‘ladigan qaydlar bilan yozilishi kerak. “Mos” kabi umumiy ibora o‘rniga qaysi matoda, qaysi andozada va qaysi qo‘llash yo‘nalishida tasdiq berilgani yoziladi. Bu qayd takroriy buyurtmada noto‘g‘ri mahsulot yoki boshqa qo‘llash usuli tanlanishi xavfini kamaytiradi.